Windows 10 TP yayınlandı. Hakkında merak ettiğiniz herşey burada!

Bütün haber ve blog siteleri Windows 9 sızıntıları ile dolmuşken, Windows herkezi şaşırtarak yeni işletim sisteminin Windows 10 olacağını açıkladı ardından TP (Technical Preview) sürümünü yayınladı.

Windows 10’a ilgi büyük oldu. Henüz iki hafta oldu olmadı, sürüm 1 milyon indirmeyi aştı. Microsoft şimdiden 200.000 geri bildirim aldı. Keyifler yerinde olsa gerek.

Aslında ürünün raflarda yerini almasına yaklaşık bir yıl var ama şimdiden gösterilen büyük ilgiye şaşırmamak gerek. Şu anda pazar payının yaklaşık %25’ini Windows XP kullanıcıları oluşturuyor. Bu grubun büyük kısmının terfi için Windows 10’u beklediği tahmin ediliyor. Windows 8 kullanıcıları da ücretsiz upgrade beklentisinde. O yüzden Windows 10 gelişmeleri büyük merakla karşılanıyor.

Windows 10 başarılı olacak mı, Microsoft’un yüzünü güldürecek mi, biz beğenecek miyiz göreceğiz. Ama en azından şimdiden deneyerek nasıl bir ürünle tanışacağımızı öğrenebiliyoruz. Halen çıkış tarihine 1 yıl olan bir ürün için çok detaylı şeyler yazmanın anlamı ve gereği yok (zaten geliştirme sürecinde bir çok şey değişecektir) ama ben şimdiden çizdiği resmi meraklı kullanıcılarla paylaşayım.

Windows 10 TP nereden indirilir?

Windows 10 TP, Microsoft’un sitesinden ve çeşitli download sitelerinden indirilebiliyor. Şu anda mevcut olan diller İngilizce, Çince ve Portekizce. Yakında Fransızca ve diğer dillerin de gelmesi bekleniyor.

Windows 10 TP nasıl kurulur/yüklenir?

Öncelikle söylemeliyim. Windows 10 TP sürümü fiziksel PC’niz için uygun değil. Microsoft geri bildirim programı adeta bir ajan gibi bilgisayarda yaptığınız her şeyi takip ediyor ve Microsoft sunucularına gönderiyor. Bu gizli bir bilgi değil, Microsoft kullanım şartlarında belirtiyor. (TP sürümü için geçerli ve Final sürümde kaldırılacak.)

O yüzden, kurulum için sanal makineler kullanılmalı. Ancak herhalde çoğu kişi bundan haberdar olmadığından kurulumların %64ü gerçek makinalara yapılmış.

Eğer ürünü denemek istiyorsanız VirtualBox ve VMware Workstation, fiziksel makinenizden çok daha uygun. (Şu anda Windows 10 TP sürümüne resmi destek olmasa da sanal makina olarak Windows 8.1/8 seçerek kurulumu yapabilirsiniz. Kısa zamanda destek gelecek.)

Windows 10 kurulumu Windows 8.1 ile tamamen aynı. Eğer daha önce Windows kurulumu yapmadıysanız, buradan faydalanabilirsiniz; Windows 10 nasıl kurulur?

Kurulumun ardından manzara

Windows 10TP kurulduktan sonra karşınıza çıkan şey tam olarak aşağıdaki gibi. İlk başta Windows 8.1’den farklı gelen tek şey duvar kağıdı. Aslında o da Windows 8.1/8’de mevcut.

Windows 10 masaüstü. (Arka plan kağıdı imaj boyutunu küçültmek için benzeri ile değiştirdim. Saat, network ve ses açma ikonlarını kaldırdım. Orjinal duvarkağıdı benzer geometride daha kirli tonlarda, buradan görebilirsiniz.)

Windows 10 masaüstü. (Arka plan kağıdı imaj boyutunu küçültmek için benzeri ile değiştirdim. Saat, network ve ses açma ikonlarını kaldırdım. Orjinal duvarkağıdı benzer geometride daha kirli tonlarda, buradan görebilirsiniz.)

Gözümüze çarpan bir diğer değişiklik görev çubuğuna eklenmiş iki yeni kısayol oluyor. Bunlar arama ve sanal masaüstü için kullanılıyor.

Windows 10TP, Yeni Özellikler

Microsoft, yeni işletim sistemi için eklediği yeni özellikleri bir dokümanda anlatmış. Ben de kendi tarzımda paylaşayım.

000046-02-01

Microsoft Windows 8'de başlat menüsünü tamamen kaldırmış, Windows 8.1'de başlangıç ekranını açacak şekilde geri getirmişti. Birçok kişi bu değişiklikten rahatsız olmuş ve Windows 7'de kullanılan başlat menüsünü geri getiren yazılımlara yönelmişti.

Microsoft, gelen eleştirilere karşın Windows 10'a başlat menüsünün yeni bir yorumunu eklemiş. Bu Windows 7 ile 8.1'in bir karışımı ve sonuç memnun edici.

Başlat menüsünü, uygulama kutularını kaldırıp Windows 7 ile tamamen aynı şekle büründürmek, köşelerinden tutup yeniden boyutlandırmak mümkün.

000046-02-02

Windows 8.1/8'de eleştirilen şeylerden biri de uygulamaların tam ekranda penceresiz olarak çalışmasıydı. Tablet kullanıcıları için bir sorun teşgil etmese de, PC kullanıcıları için uygun olmayan bu yapı Windows 10'da değişmiş.

Artık Windows uygulamaları tam ekranda çalışmak yerine herhangi bir Windows yazılımı gibi pencerede açılıyor. Pencereyi yeniden boyutlandırmak mümkün olabiliyor.

000046-02-03

Linux'ta taş devrinden beri varolan sanal masaüstü desteği sonunda Windows'a da eklenmiş. Özelliğin kullanımı rahat ve sanırım şu anda kullandığımız sanal desktop yazılımlarının pabucunu dama atacak.

000046-02-04

Alt+Tab tuşlarına basarak gördüğümüz pencere seçme ekranı yeni bir görüntüye sahip. Eskisinin de bir zararı yoktu ama bu hali çok daha güzel.

000046-02-05

Windows 10'da snap özellikleri geliştirilmiş.

000046-02-06

Başlat butonunun yanına arama kısayolu eklenmiş. Aslında buna neden gerek görüldü ben de merak ediyorum. Çünkü yeni başlat menüsünde zaten bir tane bulunuyor.

Belkide cevap ikincinin webde de arama yapmasıdır.

000046-02-07

Eğer komut satırı kullanıyorsanız, Ctrl+C ve Ctrl+V tuşlarınının kopyalama/yapıştır yapmadığını bilirsiniz. Mouse ile yazı kısımlarını seçemezsiniz.

Çoğumuzu alternatif komut satırı yazılımlarına iten bu sıkıntı Windows 10'da nihayet değişmiş.

000046-02-08

Pencerelere gölge efekti eklenmiş. Eğer dikkat ederseniz, pencere kenarlarındaki kalın kenarlıklar da yerini ince bir çizgiye bırakmış. Windows 10 TP biraz daha fazla modern flat tasarım sunuyor.

000046-02-09

Charm Bar halen mevcut ama mouse ile artık ulaşılamıyor. Windows+C tuşlarına eşzamanlı olarak basmak gerekiyor.

Öte yandan durumu eski haline getiren uygulamalar geliştirildi bile.

000046-02-10

ve son olarak Windows Explorer. Sol bölüme "Home" ve "Favorities" eklenmiş. Favorilere içinde bulunduğunuz sayfayı eklemek için ribbon bardaki "Home->Add to favorities" butonuna tıklamanız gerekiyor. Share bölümünden ise uygulamalar yardımıyla Dropbox gibi sitelere yükleme yapılabiliyor. (Akıllı telefonlarımızdakinin bir benzeri)

İlk sürümde gelen bu yeniliklerin final versiyonda artması olası. Şu anda kullanıcı talepleri toplanıyor. Talepler sonrası özelliklerde küçük değişiklikler görebiliriz. Radikal değişimlerin olması zor.

Windows 10 TP üzerine genel bir değerlendirme

Görünen o ki, Windows 10 heyecan verici yeni bir işletim sisteminden ziyade Windows 8’in düzeltilmiş hali. Bunu sıkça duyacaksınız. Sistemde büyük değişiklik yapılmamış sadece çok eleştiri alan taraflarda kozmetik düzeltmeler yapılmış.

Geliştirici tarafında neler olmuş? Daha iyi güvenlik özellikleri var mı? Henüz bilmiyoruz. Sistem kararlılığı, laptop’ta batarya ömrü, performans… Bunlar hep soru işareti. (Ancak satışa sunulana kadar kullanıcı açısından yararı da olmayan, geliştirmelerle değişebilecek bilgiler)

İlk tahminim (Build 9841 itibariyle) bu açılardan pek te bir gelişmenin olmadığı yönünde. VirtualBox ve VmWare üzerinde Windows 8.1 seçeneği ile kurulabilmesi buna önemli bir işaret. Ama önümüzdeki sene içinde ne tür gelişmeler olacak birlikte göreceğiz.

Ben genel bir değerlendirme olarak Windows 10’u 8.1/8’den daha çok beğendiğimi söylemeliyim. Bu beklenen bir durum çünkü en çok eleştirdiğimiz konular düzeltilmiş. Peki Windows 7’den Windows 10’a geçmeye değer mi? Windows XP’den geçiş için Windows 10 beklenmeli mi? Şu anki verilere göre bence hayır.

Şimdi neler olacak?

Microsoft kullanıcı geri bildirimlerini inceleyecek, uygun görünenler değerlendirilecek. TP sürümünün yeni versiyonları yayınlanacak hatalar giderilecek. Windows için yazılım üreten geliştiriciler yeni işletim sistemini tanıyacak, yazılımlarını adapte edecek. Yaklaşık bir yıl sonra ürün raflara yerini alacak. O zamana kadar TP sürümünü kullanabileceğiz ta ki tarih 15 nisan 2015 ‘i gösterene dek.

İkinci bir Windows yok. Ben ürünün başarılı olmasını temenni ediyorum. Kozmetik durumlar bir yana (zaten bu eksiklikleri bir şekilde ek yazılımlarla çözmüştük) umarım kararlı bir işletim sistemi olur.

Windows 8 çıkalı 2 yıl oldu ve güvenlik yazılımları tam destek verdiğini söylüyor. Ama perde arkasında öyle değil. Mesela Windows 7×64 de çalışan HIPS modülleri Windows 8×64’de tam olarak çalışmıyor. Öte yandan görüntü sürücüm halen sık sık çöküyor. Windows’un hazır olması kadar 3.parti yazılım firmalarının yeni işletim sistemine hazır olması da önemli. Umarım onlar da bu sürede iyi çalışır yoksa işletim sistemini değiştirmek başa bela olabiliyor. (%25 kullanıcı boşuna Windows XP’de park etmiş değil!)

Bakalım Windows 10 için herşey yolunda gidecek mi birlikte göreceğiz.

Windows 10 TP hakkında daha fazla şey

Biz uzun süre Windows 9 gelecek sandık ama işletim sistemi Windows 10 olarak isimlendirildi. Sebebine dair resmi bir açıklama yok. Tembel geliştiricilerin Windows versiyonunu kontrol etmek için tercih ettikleri bir kod yapısı yüzünden olabileceği konuşuluyor. Buna göre amaç Windows 95/98 ile 9’un karışmaması.

Bence işin arka planında pazarlama stratejisi olabilir. 20 yıl önceki işletim sisteminde kullanılan programların bugün kullanılma (yada tersi) ihtimali nedir?

Aslında halen duruyor. Küçük bir ayar ile Windows’un yeni başlat menüsü yerine Windows 8.1/8’de kullanılan Başlangıç ekranını kullanmak mümkün.

000046-03-01

Görev çubuğunun üzerinde sağ tıklıyoruz ve Properties öğesini seçiyoruz.

000046-03-02

"Start Menu" sekmesindeki "Use the Start menu instead of the Start screen" öğesinin yanındaki tiki kaldırıyoruz. OK butonuna tıklıyoruz.

Windows işlemin geçerli olabilmesi için oturumu kapatmamızı ve tekrar oturum açmamızı istiyor. Olur vermeden önce, (eğer açıksa) kaybetmemek için dokümanlarımızı kaydedip kapatıyoruz ve "Sign out and change settings" butonuna tıklıyoruz.

000046-03-03

Tekrar giriş yaptığımızda ve başlat butonuna tıkladığımıza karşımıza eski Başlangıç ekranı geliyor. Başlangıç ekranında şu anda bir değişiklik yok. Windows 8.1'de olduğu gibi.

Klavyedeki Windows ve R tuşlarına eşzamanlı basılarak Run/Çalıştır ekranını açalım. “systempropertiesadvanced” yazıp OK butonuna tıklayalım.

Performans bölümündeki ayarlar butonuna tıklayarak “Show shadows under windows” seçeneğini pasif hale getirip OK butonuna tıklayalım.

Windows 10 pencerelerindeki gölge efekti hemen kaldırılacaktır.

000046-01-03

000046-04-01

Başlat menüsünü açıyoruz. Üzerindeki tüm kutucuklara sağ tuşla tıklayıp "Unpin from start" ile başlat menüsünden kaldırıyoruz.

000046-04-02

Bu işlemi tüm öğeler için tekrarladığımızda başlat menüsü Windows 7'deki haline dönecektir.

000046-04-03

Öğeleri tekrar eski haline getirmek isterseniz, Başlat menüsünde arama kutucuğunun üzerindeki "All Aps" linkine tıklayıp, sağ tuşla öğeleri tekrar başlat menüsüne tutturabilirsiniz.

Leave a Reply