WordPress yedekleme

Geçtiğimiz hafta bir güvenlik eklentisi ile yaptığım değişiklikler siteyi kullanılmaz hale getirdi. Öyle ki siteye giriş dahi yapamadım ve eklentiyi ftp üzerinden kaldırsam da çözüm bulamadım.

Başıma gelmeyecek iş değil, bildiğimden sitenin yedeğini almıştım. Kolayca durumu kurtardım. Son dönemde yedek almaya önem vermenin çokça meyvesini yiyorum. Size de bu konuya dikkat etmenizi öneririm.

Durum şu: para ve zamanımızı harcayarak yarattığımız blogları her an kaybedebiliriz. Sunucular çökebilir, açıklar nedeniyle WordPress hacklenebilir, eklentiler sitenizi kilitleyebilir. Eğer bunlar olduğunda üzülecekseniz, en baştan önlemini almak sonradan kafanızı taşlara vurmaktan iyidir.

WordPress’i yedeklemek ve yedeği geri yüklemek çok kolay ve birkaç şekilde yapılabiliyor. Bende üç farklı yöntemi içeren rehberler hazırladım. Herhangi biri muhakkak işinizi görecektir.

Eklentiler yardımı ile WordPress nasıl yedeklenir?

WordPresss’in en sevdiğim avantajı, harika ücretsiz eklentilere sahip olması. Binlerce eklentiyi içeren WordPress kütüphanesinde istediğiniz hemen her işi yapabilmek için birkaç araç bulmak mümkün.

All-in-One WP Migration ve UpdraftPlus gerçekten işe yarayan 2 yedek alma uygulaması. Bu eklentiler ile WordPress yedeğini almak ve geri yüklemek neredeyse tek adımlık iş;

Bu yazıyı hazırlarken, kafamda konuyu ücretsiz şekilde çözmek vardı. Bu nedenle ücretli eklentilere hiç değinmedim. İkinci kriterim, sadece backup değil restore işleminin de eklenti ile yapılabiliyor olmasıydı. Birçok popüler eklenti arasından kriterlere uyan en başarılı eklentileri All-in-One WP Migration ve UpdraftPlus olarak değerlendirdim ve konuyu ikisiyle anlattım.

Elbette daha pek çok eklenti var. Duplicator eklentisini uzun süre kullandım. Ancak, kullanım süresince bazı problemlerle karşılaştım. (Bunlar aşılabiliyor ama amatör kullanıcılar bunlarla uğraşmaktan hoşlanmayacaktır.) All-in-One WP Migration eklentisini ise çok daha basit kullanımlı, daha yetenekli ve sorunsuz buldum. Benim tercihim de ondan yana oldu ve Duplicator kullanmayı bıraktım.

BackWPup Free, UpdraftPlus’ın alternatifi olabilirdi. Ancak restore işlemini manuel olarak sizin yapmanız gerekiyordu. WordPress dizininde genellikle tüm yedekleme uygulamaları geri alma işlemini manuel olarak sizin yapmanızı istiyor. Bu işi otomatik yapabilen UpdraftPlus, bu yüzden kıymete biniyor. WP Backitup ise otomatik restore özelliğine sahip ama ücretli. Para ödemeye razı olduğunuzda karşınıza BackupBuddy gibi alternatifler de çıkıyor.

Uzun lafın kısası, bahsettiğim iki eklenti de başka eklenti aramaya gerek bırakmayacak, arasanız dahi kolay kolay ücretsiz alternatifini bulamayacağınız kaliteli eklentiler. Sizlere de tavsiye ederim.

Hosting firması tarafından sunulan yönetim paneli ile WordPress yedekleme nasıl yapılır?

Seçtiğiniz hosting firmanız muhakkak bir yönetim paneline sahiptir ve bu panelde muhakkak yedekleme&geri yükleme özelliği vardır. Panelden bu işlemleri yapmak çok kolaydır ve eklentiler kullanmanız gerekmez.

Panel kullanımı ve adımlar hosting firmanıza göre değişecektir. Fakat örnek vermek gerekirse Cpanel kullanan Godaddy için öncelikle ana paneldeki “Backups/Yedekler” kısmına tıklayıp yedek alma sayfasına geçebilirsiniz.

000031-01-02

Açılan sayfada göreceğiniz üzere tek adımda yedek almak ve geri yüklemek mümkün. 1 ve 2 numaralı linklerden yedeği alıp ihtiyaç olduğunda 3 ve 4 numaralı bölümden yedekleri yükleyerek sitenizi eski haline getirebilirsiniz.

000031-01-03

Burada vereceğim tek tavsiye, indirdiğiniz sıkıştırılmış dosyaları test etmeniz. Bandizip, Winrar gibi sıkıştırma yazılımları ile bunu yapabilirsiniz. Ben GoDady üzerinden indirdiğim yedeklerin bazen bozuk indirildiğini/oluşturulduğunu farkettim. Yedekleri kullanmanız gerektiğinde bu ciddi bir sorun oluşturabilir. O yüzden kontrol edip gerekirse tekrar indirmek en iyi sonucu verecektir.

Büyük siteler için alternatif çözümler…

Yukarıda bahsettiğim ilk iki yöntem nispeten küçük WordPress kurulumlarda sorunsuz çalışıyor. Fakat siteniz biraz büyüdükçe, bu şekilde yedek almanın bazı zorlukları ortaya çıkmaya başlıyor.

Teorik bir örnek verelim. (Teşbihte hata olmaz) Sitenizin bugünkü boyutu 1gb olsun ve hergün 100 megabyte büyüsün. Günlük yedek almak isterseniz, Bugün 1 gb, yarın 1.1 gb, ertesi gün 1.2 gb veri indirmeniz gerekecek. Ay sonunda toplam 77.5 gb veri indirmiş olacaksınız. Halbuki sitenin boyutu sadece 4gb’a erişmiş olacak.

Burada bir israf var. Bant genişliği gereksiz yere fazla kullanılıyor. Elbette zaman da öyle. İşte bu nedenle siteniz biraz büyüdükçe yukarıda bahsettiğim 2 metodu kullanmak pek mantıklı olmuyor.

(Eğer disk yedekleme yazılımlarında olduğu gibi, incremental ve differantiel backup alabilen bir panel yada eklenti bulabilseydik bu bahsettiğim durum oluşmazdı. Ama bu şekilde davranan ücretsiz bir eklenti şu anda bulunmuyor ve -en azından kullandığım- hosting firmaları bu yöntemi kullanıcılara sunmuyor.)

Öte yandan, site boyutu büyüdükçe eklentilerin çalışma zamanı uzuyor. Bu da operasyonun zaman zaman hatalarla sonuçlanmasına sebep olabiliyor. (Özellikle ekonomik sunucuların düşük kapasiteleri bu eklentilerin ihtiyaçlarına bazen yetmiyor. Site kaynakları (ram, G/Ç, işlemci) tükendiğinden site yavaşlıyor/erişime kapanabiliyor, yedekleme başarısız olabiliyor)

Peki ne yapmak lazım? Aslında yapacaklarımız pek de farklı değil. Fakat 1 değil 2 adımda yedek almamız gerekiyor;

-Wordpress veritabanını yedekleyin

Hosting servisi aldığınız firmanın yönetim arayüzünden veritabanınızı yedekleyin. Eğer nasıl yapılacağını biliyorsanız PhpMyAdmin ile de yedekleme yapabilirsiniz.

(İsterseniz veritabanını yedeklemek için All-in-One WP Migration yada UpdraftPlus kullanabilirsiniz. (Bu durumda dosyaları yedekleme özelliğini pasif hale getirmeniz gerekecek) Sadece database yedeğini alan ve geri yükleyebilen WP Database Backup gibi eklentiler de bulunmaktadır.)

-Wordpress dosyalarınızı yedekleyin

Bilgisayarınızda yedekleme amaçlı kullanacağınız bir klasör oluşturun. Mesela “Backup” olsun. FTP ile sitenize bağlanın ve tüm dosyaları bu klasöre indirin.

İkinci yedek alacağınız zaman FTP yöneticiniz aynı isimde dosyalar olduğunu ne yapılmasını istediğinizi soracaktır. Bu durumda “Boyutu farklı yada kaynak daha yeniyse üzerine yazılsın” seçeneğini seçin. (Bu uyarı FileZilla’da gösteriliyor. Farklı bir FTP yöneticisi kullanıyorsanız biraz farklı bir uyarı görebilirsiniz.)

Böylece zaten daha önce yedeklediğiniz dosyalar tekrar indirilmeyecektir. Gerektiğinde yedeği geri almak yine FTP ile mümkün olacaktır.

(Bu durumda yüklemeyi yedekten sunucuya yapacağız. Öncesinde sunucudaki tüm dosyaları silmemiz yerinde olacaktır. Yüklemenin ardından veritabanını da daha önce anlatıldığı şekilde geri yüklememiz gerekecektir.)

000031-01-04

FileZilla’yı FTP’den dosyalarınızı indirip yedeklemek maksadıyla kullanabilirsiniz. Yapmanız gereken şey, FTP hesabınıza ait bilgileri programa girip bağlandıktan sonra dosyalarınızı indirmeniz. FTP hesap bilgileriniz hosting firmanız tarafından sağlanır. Kullandığınız yönetim panellerinde buna ilişkin bölümler vardır.

Elbette bu yönteme yönelik başka alternatifler de üretebilirsiniz. Mesela FTP yöneticisi kullanmak yerine SyncBackPro, Syncovery gibi FTP’den yedekleme yapabilen dosya yedekleme yazılımları kullanırsanız otomatik yedekleme, tarih bazında geri yükleme gibi ekstra yeteneklere de sahip olabilirsiniz. Ben eğer amaç yedeklemekse, FileZilla yerine diğer saydığım alternatiflere yönelmenizi tavsiye ederim.

Yedekleme hakkında daha fazla şey!…

WordPress’te dahili bir dışa aktarma özelliği bulunuyor. Bu özelliğe araçlar menüsünden erişmeniz mümkün. Export özelliği ile dilerseniz tüm içeriğinizi yedekleyebilirsiniz. Ardından import ile tekrar geri yükleyebilirsiniz.

000031-01-05

Bu özelliğe yazıda değinmedim. Sebep şu: özellik sadece yarattığınız metinleri kapsıyor ve eklentileriniz, temalarınız, fotoğraflarınız dışarıya aktarılmıyor. Bu nedenle WordPress’in bu dahili özelliği yedekleme anlamında pek işimizi görmüyor.

Diyelim ki sitenizin-eski-adi.com adresinden sitenizin-yeni-adi.com adresine taşınmak istiyorsunuz. WordPress sitenizi bu işlem için uygun hale getirmek istiyorsunuz.

000031-01-06

Yapacağınız ekstra hiçbirşey yok. “All-in-One WP Migration” kullanın. UpdraftPlus’ta bu işi yapabilir ama “Migrator” eklentisine ücret ödeyerek satın almanız gerekir.

  • Eski domain adresindeki sitenizi All-in-One WP Migration ile yedekleyin.
  • Yeni domain adresinize WordPress ve All-in-One WP Migration eklentisini kurun.
  • Yeni domain adresinize, eski yedeğinizi All-in-One WP Migration ile yükleyin.

İsterseniz bu işi yapabilen başka eklentiler de mevcut; Duplicator ve WP Clone by WP Academy size yardımcı olabilir.

(Eğer siteniz çok büyükse, All-in-One WP Migration ile sadece veritabanını aktarıp, geri kalan dosyaları FTP ile yeni domain adresine yükleyebilirsiniz.)

Leave a Reply